Kabinet-Jetten overleeft vier dagen crisisoverleg met de VVD
D66, VVD en CDA gaan samen verder, maar onze prognose geeft de drie partijen 43 zetels, ver onder de 76 die nodig zijn.
Written in house from our poll data and our forecast.
Het kabinet-Jetten blijft zitten. Na vier dagen crisisoverleg besloten D66, VVD en CDA maandagavond samen verder te gaan, en Rob Jetten zette de afspraken dinsdag uiteen in een brief aan de Tweede Kamer (Accountancy Vanmorgen). Op een persconferentie zei hij dat hij te optimistisch was geweest over het vinden van meerderheden.
De crisis begon toen D66 en CDA afspraken maakten met PRO en Volt om het Belastingplan 2027 door de Tweede Kamer te krijgen, met een verschuiving van ongeveer een miljard euro aan belasting van arbeid naar vermogen. De VVD voelde zich overvallen en stemde tegen; het gewijzigde plan werd aangenomen met 76 tegen 74 stemmen. Om de VVD terug te halen verruimt het kabinet de mkb-winstvrijstelling, nu 12,7 procent, en worden twee investeringsaftrekken samengevoegd en verhoogd. De details en de kosten moeten nog worden uitgewerkt. Het Belastingplan 2027 stelde al voor de EIA per 1 januari 2027 te verhogen van 40 naar 45,5 procent, en de nieuwe maatregelen worden doorgerekend in de Voorjaarsnota 2027.
Het kabinet heeft ook Sybrand Buma, vicepresident van de Raad van State, gevraagd binnen een maand te onderzoeken hoe kabinet en Kamer tot een gezamenlijke financiële basis kunnen komen. Jetten wil structurele afspraken met oppositiepartijen volgens wat hij een Scandinavisch model noemt. VVD-leider Dilan Yeşilgöz noemde de uitkomst een "stap naar herstel van de politieke balans" en zei bereid te zijn afspraken te maken met oppositiepartijen op links en rechts.
Wat de peilingen zeggen
De peilingen laten zien waarom het kabinet die afspraken nodig heeft. Volgens onze cijfers zouden D66, VVD en CDA samen 43 zetels halen en in geen enkele van onze simulaties 76 bereiken. De VVD staat op 9,8 procent in ons gemiddelde en 15 zetels, D66 op 9,4 procent en 15 zetels, en het CDA op 8,7 procent en 13.
PRO, de partij waar D66 en CDA voor het belastingplan bij aanklopten, is de grootste in onze prognose, met 19,7 procent en 29 zetels, en wordt in 87 procent van onze simulaties de grootste. De PVV zou 22 zetels halen en JA21 16. Met PRO erbij zouden de kabinetspartijen 72 zetels hebben en in 23 procent van onze simulaties 76 halen. Ons gemiddelde gebruikt peilingen tot 13 november en heeft sindsdien niets nieuws, dus het laat nog geen reactie op de crisis zien.
Wat er komt
Het belastingplan gaat nu naar de Eerste Kamer, waar de kabinetspartijen 22 van de 75 zetels hebben. Het plenaire debat staat gepland op 7 en 8 december en de stemming op 15 december. Ook het rapport van Buma wordt half december verwacht.
De vraag is of het kabinet per wet meerderheden kan vinden zonder nieuwe crisis. Peil.nl vond eerder deze maand dat 70 procent van de kiezers in 2027 Tweede Kamerverkiezingen verwacht (NieuwRechts); de volgende reguliere verkiezing is in 2030. De eerste peilingen na het crisisoverleg zullen laten zien of een van de drie partijen erop vooruit of achteruit is gegaan. Zetels per partij.
Polling Forecast leest elke peiling in tien landen, corrigeert eerdere fouten van peilers en rekent ze om naar zetels.
Elders op Polling Forecast
Merz and the SPD agree an electricity tax cut overnight
The cut is funded for 2027 only, with the budget vote due next week; our forecast leaves the Union and SPD 65 seats short of a majority.
Abascal claims three big parties as Vox holds 67 seats
Vox is on 19.1% and 67 seats in our projection, double its 2023 total, and Feijóo would need its votes to govern.
Nawrocki's internet veto is unpopular, but the right leads in seats
A new poll finds 44% critical of the President's veto of the DSA law; our forecast gives Tusk's coalition a majority in only 10% of our simulations.



