Hoe dicht de laatste peilingen in Nederland bij eerdere verkiezingen bij de uitslag zaten, partij voor partij en bureau voor bureau.
Elke verkiezing, alle tien landen: laatste peilingen en uitslag · welke landen het best peilen · ranglijst van bureaus
Elke stip is één verkiezing: de gemiddelde laatste peiling min de uitslag. Rechts van de lijn gaven de peilingen de partij te veel, links te weinig. Peilingen met alleen zetels tellen als zetels ÷ 150.
De grootste misser hier: de peilingen zetten CDA 5,9 punten te laag (2002). Gemiddeld zetten ze PRO (GL + PvdA) 2,0 punten te hoog, en onze voorspelling houdt daar rekening mee.
| Partij | 2002 2 peilingen | 2006 3 peilingen | 2010 1 peilingen | 2012 3 peilingen | 2017 7 peilingen | 2021 4 peilingen | 2023 3 peilingen | 2025 3 peilingen | Gemiddeld | Correctie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PVV | – | −2,4 | −4,1 | +1,5 | +1,4 | +2,1 | −5,4 | −0,4 | −1,1 | +0,5 |
| D66 | +0,6 | −0,4 | −0,3 | −0,5 | −0,6 | −2,9 | 0,0 | −1,6 | −0,7 | +0,4 |
| VVD | +1,2 | −0,2 | +1,5 | −2,6 | −3,9 | +0,5 | +2,5 | −2,3 | −0,4 | +0,2 |
| CDA | −5,9 | +0,4 | +2,4 | −0,3 | +1,2 | +1,3 | −0,2 | +1,0 | 0,0 | 0,0 |
| PRO (GL + PvdA) | +3,9 | +1,8 | +1,0 | −0,9 | +3,3 | +2,9 | +1,4 | +2,6 | +2,0 | −1,0 |
| JA21 | – | – | – | – | – | −0,9 | +0,2 | +0,4 | −0,1 | 0,0 |
| FvD | – | – | – | – | – | −1,5 | +0,4 | −0,4 | −0,5 | +0,3 |
| BBB | – | – | – | – | – | −0,3 | −0,9 | +0,1 | −0,4 | +0,2 |
| SP | −0,6 | +0,5 | −0,5 | +4,1 | +1,1 | +1,4 | +0,4 | +1,1 | +0,9 | −0,5 |
| PvdD | – | −0,5 | 0,0 | −0,2 | −0,1 | 0,0 | +0,9 | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
| CU | +1,1 | +0,6 | +0,8 | +0,4 | +0,5 | +0,6 | +0,4 | −0,1 | +0,5 | −0,3 |
| SGP | −0,4 | 0,0 | +0,3 | −0,5 | −0,2 | 0,0 | −0,3 | −0,1 | −0,2 | +0,1 |
| DENK | – | – | – | – | – | −0,6 | +0,3 | +0,1 | −0,1 | 0,0 |
| 50PLUS | – | – | – | −0,1 | +0,3 | −0,6 | −0,2 | +0,3 | −0,1 | 0,0 |
| Volt | – | – | – | – | – | −0,4 | +0,6 | +0,4 | +0,2 | −0,1 |
| NSC | – | – | – | – | – | – | +0,1 | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
Gemiddelde van de laatste peiling van elk bureau min de uitslag, in procentpunten. + betekent dat de peilingen de partij overschatten, − dat ze haar onderschatten.
2025 · 3 peilingen
| Bureau | D66 | PVV | VVD | PRO | CDA | JA21 | FvD | BBB | DENK | SGP | PvdD | CU | SP | 50PLUS | Volt | NSC | Gem. fout |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Peil.nl 28 okt. |
14,7 | 15,3 | 14,7 | 15,3 | 13,3 | 6 | 4,7 | 2,7 | 2,7 | 2 | 2 | 1,3 | 2,7 | 1,3 | 1,3 | 0 | 0,69 |
| Verian 28 okt. |
15,8 | 18,5 | 10,3 | 15,9 | 12,4 | 5,7 | 3,9 | 2,4 | 2,3 | 2 | 1,6 | 2 | 3,5 | 1,8 | 1,5 | 0,3 | 0,95 |
| Ipsos I&O 28 okt. |
15,4 | 14,8 | 10,9 | 15 | 12,7 | 7,4 | 4 | 3,2 | 2,3 | 2,4 | 2,6 | 2,2 | 2,7 | 2,1 | 1,6 | 0,7 | 0,98 |
| Uitslag | 16,9 | 16,7 | 14,2 | 12,8 | 11,8 | 5,9 | 4,5 | 2,6 | 2,4 | 2,3 | 2,1 | 1,9 | 1,9 | 1,4 | 1,1 | 0,4 |
2023 · 3 peilingen
| Bureau | PVV | PRO | VVD | NSC | D66 | BBB | CDA | SP | DENK | PvdD | FvD | SGP | CU | Volt | JA21 | 50PLUS | Gem. fout |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Peil.nl 21 nov. |
19,3 | 18,7 | 17,3 | 12,7 | 5,3 | 4 | 4 | 3,3 | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 1,3 | 2 | 2 | 0,7 | 0 | 0,91 |
| I&O Research 21 nov. |
17,7 | 17,7 | 17,4 | 13,8 | 6 | 3,3 | 2,6 | 4 | 2,2 | 3,3 | 2,8 | 2 | 2,4 | 2,2 | 0,9 | 0,5 | 1,06 |
| Ipsos 21 nov. |
17,1 | 15,1 | 18,4 | 12,5 | 7,5 | 4,1 | 2,6 | 3,2 | 3 | 3,5 | 2,3 | 2 | 3 | 2,7 | 1,1 | 0,4 | 1,10 |
| Uitslag | 23,5 | 15,7 | 15,2 | 12,9 | 6,3 | 4,7 | 3,3 | 3,1 | 2,4 | 2,3 | 2,2 | 2,1 | 2,0 | 1,7 | 0,7 | 0,5 |
2021 · 4 peilingen
| Bureau | VVD | D66 | PRO | PVV | CDA | SP | FvD | PvdD | CU | Volt | JA21 | SGP | DENK | 50PLUS | BBB | Gem. fout |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Peil.nl 16 mrt. |
21,3 | 12,7 | 12 | 14,7 | 11,3 | 7,3 | 4 | 4 | 4 | 2 | 2 | 2 | 1,3 | 0 | 0,7 | 1,05 |
| I&O Research 16 mrt. |
21 | 12 | 14,5 | 12,3 | 10,7 | 6,9 | 3,4 | 3,2 | 3,9 | 2,7 | 1,3 | 2,4 | 1,8 | 1 | 0,7 | 1,07 |
| Verian 16 mrt. |
24 | 11,3 | 14 | 12 | 10 | 8 | 3,3 | 4 | 4 | 2 | 1,3 | 2 | 1,3 | 0,7 | 0,7 | 1,20 |
| Ipsos 16 mrt. |
23,3 | 12,7 | 14,7 | 12,7 | 11,3 | 7,3 | 3,3 | 4 | 4 | 1,3 | 1,3 | 2 | 1,3 | 0 | 0,7 | 1,29 |
| Uitslag | 21,9 | 15,0 | 10,9 | 10,8 | 9,5 | 6,0 | 5,0 | 3,8 | 3,4 | 2,4 | 2,4 | 2,1 | 2,0 | 1,0 | 1,0 |
2017 · 7 peilingen
| Bureau | VVD | PRO | PVV | CDA | D66 | SP | CU | PvdD | 50PLUS | SGP | Gem. fout |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ipsos 14 mrt. |
19,3 | 16 | 13,3 | 15,3 | 12 | 10 | 3,3 | 2,7 | 3,3 | 2,7 | 0,89 |
| Verian 14 mrt. |
18 | 16,7 | 15,3 | 13,3 | 12 | 10 | 4 | 2,7 | 4 | 2 | 1,16 |
| I&O Research 14 mrt. |
18 | 21,3 | 10,7 | 12,7 | 13,3 | 9,3 | 4 | 3,3 | 2,7 | 2 | 1,51 |
| Peil.nl 14 mrt. |
18 | 18 | 16 | 14,7 | 10 | 8,7 | 3,3 | 2,7 | 2,7 | 2 | 1,54 |
| De Stemming 13 mrt. |
16 | 17,3 | 16 | 14 | 10,7 | 10,7 | 4,7 | 3,3 | 3,3 | 2 | 1,72 |
| EenVandaag Opiniepanel 13 mrt. |
16 | 17,3 | 16 | 14 | 10,7 | 10,7 | 4,7 | 3,3 | 3,3 | 2 | 1,72 |
| LISS panel 14 mrt. |
16,7 | 20 | 14 | 11,3 | 12,7 | 12 | 3,3 | 3,3 | 4,7 | 0,7 | 1,83 |
| Uitslag | 21,3 | 14,8 | 13,1 | 12,4 | 12,2 | 9,1 | 3,4 | 3,2 | 3,1 | 2,1 |
2012 · 3 peilingen
| Bureau | PRO | VVD | PVV | SP | CDA | D66 | CU | SGP | PvdD | 50PLUS | Gem. fout |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Peil.nl 11 sep. |
26,7 | 24 | 12 | 13,3 | 8 | 7,3 | 3,3 | 2 | 2 | 1,3 | 1,08 |
| Ipsos 11 sep. |
26,7 | 24,7 | 11,3 | 14 | 8,7 | 6,7 | 3,3 | 1,3 | 2 | 1,3 | 1,11 |
| Verian 11 sep. |
25,3 | 23,3 | 11,3 | 14 | 8 | 8,7 | 4 | 1,3 | 1,3 | 2,7 | 1,48 |
| Uitslag | 27,2 | 26,6 | 10,1 | 9,7 | 8,5 | 8,0 | 3,1 | 2,1 | 1,9 | 1,9 |
2010 · 1 peilingen
| Bureau | PRO | VVD | PVV | CDA | SP | D66 | CU | SGP | PvdD | Gem. fout |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ipsos 8 jun. |
27,3 | 22 | 11,3 | 16 | 9,3 | 6,7 | 4 | 2 | 1,3 | 1,21 |
| Uitslag | 26,3 | 20,5 | 15,4 | 13,6 | 9,8 | 6,9 | 3,2 | 1,7 | 1,3 |
2006 · 3 peilingen
| Bureau | CDA | PRO | SP | VVD | PVV | CU | D66 | PvdD | SGP | Gem. fout |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ipsos 21 nov. |
26,5 | 28,5 | 15 | 14,8 | 3,1 | 4 | 2,2 | 1,6 | 1,7 | 0,87 |
| Peil.nl 21 nov. |
26,8 | 29,5 | 15 | 14 | 3,3 | 4,3 | 1,9 | 1,1 | 1,5 | 1,11 |
| Verian 20 nov. |
27,3 | 24,7 | 21,3 | 14,7 | 4 | 5,3 | 0,7 | 1,3 | 1,3 | 1,33 |
| Uitslag | 26,5 | 25,8 | 16,6 | 14,7 | 5,9 | 4,0 | 2,0 | 1,8 | 1,6 |
2002 · 2 peilingen
| Bureau | CDA | PRO | VVD | SP | D66 | CU | SGP | Gem. fout |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ipsos 14 mei |
23,3 | 26 | 16,7 | 5,3 | 6 | 3,3 | 1,3 | 1,77 |
| Verian 13 mei |
20,7 | 26 | 16,7 | 5,3 | 5,3 | 4 | 1,3 | 2,15 |
| Uitslag | 27,9 | 22,1 | 15,4 | 5,9 | 5,1 | 2,5 | 1,7 |
Wie de grootste wordt, leidt de formatie. Het verschil tussen de twee grootste partijen in elke laatste peiling min het echte verschil, gemiddeld per verkiezing.
| Verkiezing | De eerste twee | Echt verschil | Fout in het verschil | Slechtste peiling |
|---|---|---|---|---|
| 2002 | CDA / PRO | 5,9 | −9,9 | −11,2 |
| 2006 | CDA / PRO | 0,7 | −1,4 | −3,4 |
| 2010 | PRO / VVD | 5,8 | −0,5 | −0,5 |
| 2012 | PRO / VVD | 0,6 | +1,6 | +2,1 |
| 2017 | VVD / PRO | 6,5 | −7,1 | −9,8 |
| 2021 | VVD / D66 | 6,8 | +3,4 | +5,8 |
| 2023 | PVV / PRO | 7,7 | −6,9 | −7,7 |
| 2025 | D66 / PVV | 0,3 | −1,2 | −3,0 |
Vóór 2023 is PRO GroenLinks en PvdA samen, dus een ‘eerste twee’ met PRO erin is onze indeling, niet een partij die meedeed.
| Bureau | Verkiezingen | Gemiddelde fout per grote partij |
|---|---|---|
| Ipsos | 7 | 1,80 |
| Peil.nl | 6 | 1,83 |
| Ipsos I&O | 1 | 1,89 |
| Verian | 6 | 1,96 |
| I&O Research | 3 | 2,12 |
| LISS panel | 1 | 2,52 |
| De Stemming | 1 | 2,58 |
| EenVandaag Opiniepanel | 1 | 2,58 |
Grote partijen: 5% van de stemmen of meer. Laatste peilingen bij de verkiezingen sinds 2000.
Elke verkiezing wordt voorspeld met de correctie uit alleen de andere verkiezingen, dus die ziet nooit de uitslag waarop ze wordt getoetst. Corrigeren (de Nederlandse peilingen) zat dichter bij de uitslag bij 5 van de 8 verkiezingen en verder ervan af bij 2 (gemiddelde fout per partij 1,09 tegenover 1,12 voor de gepubliceerde peilingen). Onze prognose gebruikt dus de correctie.
| Verkiezing | Gemiddelde fout peilingen | Gecorrigeerd | Oordeel |
|---|---|---|---|
| 2002 | 1,96 | 2,10 | Correctie verder weg |
| 2006 | 0,75 | 0,53 | Correctie dichterbij |
| 2010 | 1,21 | 1,18 | Correctie dichterbij |
| 2012 | 1,11 | 1,18 | Correctie verder weg |
| 2017 | 1,26 | 1,16 | Correctie dichterbij |
| 2021 | 1,08 | 1,08 | Gelijk |
| 2023 | 0,89 | 0,87 | Correctie dichterbij |
| 2025 | 0,68 | 0,59 | Correctie dichterbij |
Dezelfde peilers bij 3 andere verkiezingen: 5 laatste peilingen, 78 cijfers. Gemiddelde fout per partij: 1,13.
| Verkiezing | Laatste peilingen | Gemiddelde fout per partij | Grootste gemiddelde fout |
|---|---|---|---|
| Gemeenteraden 2026 | 1 | 0,61 | GL-PvdA +2,7 |
| Europees Parlement 2024 | 2 | 1,38 | PVV +5,2 |
| Provinciale Staten 2023 | 2 | 1,20 | BBB −4,0 |
Elke Tweede Kamerverkiezing sinds 2002 waarvan we laatste peilingen hebben, met de gemiddelde fout per partij. Partijen naar hun lijn tot 2026; 2002 en 2003 tellen niet mee voor de correctie.
| Verkiezing | Laatste peilingen | Gemiddelde fout per partij | Grootste fout |
|---|---|---|---|
| 2002 | 2 | 1,96 | CDA −5,9 |
| 2006 | 3 | 0,75 | PVV −2,4 |
| 2010 | 1 | 1,21 | PVV −4,1 |
| 2012 | 3 | 1,11 | SP +4,1 |
| 2017 | 7 | 1,26 | VVD −3,9 |
| 2021 | 4 | 1,08 | PRO +2,9 |
| 2023 | 3 | 0,89 | PVV −5,4 |
| 2025 | 3 | 0,68 | PRO +2,6 |
Cijfers per . Gepubliceerd door Polling Forecast.




