Polska Najbliższe wyborynajpóźniej 11 lis 2027za 355 dni Government majority 10% Right-wing majority 86% Kalendarz Skuteczność Badania
Badania · Polska
EN PL

Jak czytamy polskie sondaże: dlaczego ich nie korygujemy

Streszczenie. Główny artykuł o metodzie dla Polski. Odjęcie połowy średniego dawnego błędu, przy przewidywaniu każdych wyborów na podstawie pozostałych, było średnio dalej od wyniku w siedmiu wyborach do Sejmu od 2001 r., więc polskie sondaże bierzemy takie, jakie są. Tylko linia Trzeciej Drogi myliła się za każdym razem w tę samą stronę; duże błędy pozostałych zmieniały znak. Opisujemy test wybory po wyborach, usuwanie niezdecydowanych, co dają deklaracje CBOS i obliczenie mandatów, które odtwarza każde wybory od 2005 r.

Polling Forecast · zaktualizowano 9 listopada 2026 · 5 min czytania · Polska, metoda, test z pominięciem wyborów, korekta, niezdecydowani, CBOS, Kodeks wyborczy

Streszczenie

Ten artykuł opisuje, jak Polling Forecast czyta polskie sondaże przed najbliższymi wyborami do Sejmu i dlaczego, podobnie jak w Niemczech i Hiszpanii, ich nie koryguje. Ostatnie sondaże przed siedmioma wyborami do Sejmu od 2001 r. myliły się o około 1,7 pkt proc. na listę, ale kierunek dużych błędów zmieniał się z wyborów na wybory. Odjęcie połowy średniego dawnego błędu, przy przewidywaniu każdych wyborów na podstawie pozostałych, było średnio dalej od wyniku, więc nasz szacunek bierze sondaże takie, jakie są, po usunięciu niezdecydowanych. Mandaty zależą potem od Kodeksu wyborczego i od tego, kto z kim wystartuje; nasze obliczenie mandatów odtwarza dokładnie każde wybory do Sejmu od 2005 r., a wariant list jest jawnym założeniem (Warianty list i progi: 5 proc., 8 proc. i kwestia Trzeciej Drogi).

Co się zmieniło od napisania tego tekstu

Zaktualizowano 9 listopada 2026. Reszta tekstu jest taka jak przy pierwszej publikacji, chyba że zdanie poniżej wskazuje poprawkę.

  • Liczą się tylko wybory od 2000 roku (28 września). Wcześniejsze wybory zostają w długim przeglądzie i na stronach historii, ale nie wchodzą już do żadnego testu, korekty ani wielkości błędu. W Polsce test mandatów 1993–1997 jest nadal pokazywany, ale już się nie liczy.
  • Nasze liczby obok sondaży (26 października). W Polsce korekta jest wyłączona, więc nasze udziały to średnia sondaży, a strony mówią to zamiast powtarzać liczby.

System wyborczy

Wyborca stawia znak przy jednym kandydacie z listy jednego komitetu w swoim okręgu; głos liczy się najpierw dla listy. Zasady zawiera Kodeks wyborczy (Dz.U. 2025 poz. 365).

  1. Okręgi. 460 mandatów w 41 okręgach po 7–20 mandatów, ustalonych w załączniku nr 1 do Kodeksu i niezmienionych od 2011 r. Głosy oddane za granicą i na statkach liczy się w okręgu nr 19, Warszawa.
  2. Progi. W podziale mandatów biorą udział tylko listy z 5 proc. ważnych głosów w kraju albo, w przypadku komitetu koalicyjnego, z 8 proc. (art. 196). Komitety zarejestrowanych mniejszości narodowych są zwolnione (art. 197).
  3. D'Hondt. W każdym okręgu listy, które przekroczyły próg, dzielą mandaty metodą D'Hondta (art. 232).

Większość to 231. Trzy piąte głosów, 276, gdy głosują wszyscy posłowie, odrzucają weto prezydenta (Weto prezydenta i granica 276).

Dane

Wyniki w okręgach ze wszystkich wyborów od 2001 r. i wyniki krajowe od 1991 r. pochodzą z repozytorium danych Państwowej Komisji Wyborczej. Sondaże pochodzą z publikacji pracowni (ocena A) i artykułów zleceniodawców (ocena B), gdy dało się w nich odnaleźć liczby, a w pozostałych przypadkach z tabel sondaży w Wikipedii, z oceną C i oznaczeniem w serwisie. Wszystkie źródła podaje Polskie dane: wyniki, mapy, statystyki, posłowie i sondaże.

Obliczenie mandatów

Nasza implementacja prawa, zastosowana do oficjalnych wyników w okręgach, odtwarza mandaty ogłoszone przez PKW dla każdej listy we wszystkich wyborach od 2005 do 2023 r.:

WyboryListy z mandatamiListy pod progiemRóżne mandatyWszystkie mandaty się zgadzają
2023500tak
2019600tak
2015630tak
2011600tak
2007500tak
2005710tak
Na żywo Zasady podziału mandatów zastosowane do oficjalnych wyników w okręgach, na tle mandatów ogłoszonych przez PKW Obliczone z bazy danych, sondaże do 19 listopada 2026.

W 2001 r. stosowano zmodyfikowaną metodę Sainte-Laguë i ten rok nie wchodzi do sprawdzenia. Szczegóły podaje Od głosów do mandatów: Kodeks wyborczy.

Jak bardzo myliły się polskie sondaże

Średnia z ostatnich sondaży minus wynik, w pkt proc., według list z 2023 r.:

Partia2001200520072011201520192023Średnio
KO+1,2+6,5−0,6+1,7−1,2−1,8−0,9+0,7
Lewica+6,8−5,6+0,10,0−0,2+1,2+1,2+0,5
PiS−1,3+2,8−0,1+0,1+0,3+2,6+1,5+0,8
TD (PSL + Polska 2050; wcześniej PSL i Kukiz'15)+0,2−2,1−1,3−1,4+0,4−1,6−3,7−1,4
Konfederacja––––−0,1−1,0+2,0+0,3
Na żywo Sejm: średnia ostatnich sondaży minus wynik, według list z 2023 r. (pkt proc.) Obliczone z bazy danych, sondaże do 19 listopada 2026.

Ostatnie sondaże przeprowadza się trzy do pięciu dni przed głosowaniem, przed ciszą wyborczą (Pomiar błędu polskich sondaży, 2001–2023). Listy, z których powstała Trzecia Droga, były niedoszacowane w pięciu wyborach z siedmiu, a w 2023 r. przez każdą pracownię. Pozostałe linie zmieniały kierunek: lewicę przeszacowano o 6,8 pkt proc. w 2001 r. i niedoszacowano o 5,6 w 2005 r.; linię KO przeszacowano o 6,5 w 2005 r. i niedoszacowano o 0,9 do 1,8 w trzech ostatnich wyborach.

Test

Każde wybory przewidywaliśmy z korektą wyliczoną z sześciu pozostałych: połowa średniego błędu, dla linii zmierzonych w co najmniej dwóch z nich, a potem przeliczenie tak, by suma się nie zmieniła. Oceniane linie to PiS, KO, Trzecia Droga, Lewica i Konfederacja.

WyboryŚredni błąd sondażyPo korekcie, bez tych wyborówWynik
20012,372,69dalej
20054,274,31dalej
20070,530,47bliżej
20110,810,70bliżej
20150,430,73dalej
20191,631,65dalej
20231,861,81bliżej
Średnio1,701,77
Na żywo Korekta polskich sondaży, każde wybory po kolei pominięte Obliczone z bazy danych, sondaże do 19 listopada 2026.

Korekta była bliżej wyniku w 3 wyborach i dalej w 4, a średnio dalej: 1,77 pkt proc. na listę wobec 1,70 dla opublikowanych sondaży. Zasada nie jest spełniona, więc nasz polski szacunek nie korzysta z korekty.

Wybory po wyborach:

  • 2001 i 2015: wyraźnie dalej. W 2001 r. linia Trzeciej Drogi była lekko przeszacowana, a linia PiS niedoszacowana, odwrotnie niż zwykle, więc korekta przesunęła obie w złą stronę. Rok 2015 był dobrze zbadany, 0,43 pkt proc. na listę, więc korekta przesuwała listy, które były już prawie trafne.
  • 2005 i 2019: dalej o kilka setnych. W 2005 r. lewicę, niedoszacowaną o 5,6 pkt proc., korekta wyliczona głównie z 2001 r., gdy była przeszacowana, obniża jeszcze bardziej. W 2019 r. KO, niedoszacowaną, obniża korekta wyliczona głównie z 2005 r., gdy jej linia była przeszacowana.
  • 2007, 2011 i 2023: bliżej, nieznacznie. Linia Trzeciej Drogi była niedoszacowana we wszystkich trzech, a korekta ją podnosi, co najbardziej pomaga w 2023 r.

Jedynym stałym sygnałem jest więc sygnał najmniejszej linii, a to za mało, by zrównoważyć szkodę wyrządzoną korygowaniem linii, których błędy zmieniają znak. Program sprawdza zasadę przy każdym przeliczeniu prognozy: jeśli po następnych wyborach korekta będzie średnio lepsza od sondaży, włączy się bez żadnej zmiany metody.

Niezdecydowani i deklaracje CBOS

Większość polskich pracowni podaje odsetek niezdecydowanych w głównych wynikach; usuwamy go i przeliczamy partie do 100 przed uśrednieniem:

PracowniaKoniec badaniaNiezdecydowani, jak podanoSondaże od 2023 r. z niezdecydowanymi
Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS)4 lis 2026–39/46
Instytut Badań Pollster19 lis 2026–1/53
Instytut Badań Rynkowych i Społecznych (IBRiS)7 lis 20268,556/58
OGB (Ogólnopolska Grupa Badawcza)5 lis 2026–0/24
Opinia24 (Opinia24 Sp. z o.o.)4 lis 20265,557/59
Research Partner (Ariadna panel)16 lis 20269,518/20
Social Changes10 lis 2026–6/20
United Surveys (by IBRiS)9 lis 202610,173/73
Na żywo Niezdecydowani w wynikach: ostatni sondaż każdej pracowni w dzisiejszej średniej Obliczone z bazy danych, sondaże do 19 listopada 2026.

W dzisiejszej średniej pracownie, które go podają, szacują go średnio na 8,4 pkt proc. Jego usunięcie zakłada, że niezdecydowani podzielą się tak jak zdecydowani; to samo założenie przyjęto w każdym ostatnim sondażu w danych, więc wynikający z niego błąd jest częścią zmierzonych wyżej błędów.

W Wielkiej Brytanii prognoza wychodzi od tego, co respondenci mówią przed korektami pracowni (Why we start from British pollsters' raw answers rather than the published headline). Najbliższym polskim odpowiednikiem są deklaracje wszystkich pytanych, które publikuje CBOS; od końca 2025 r. niektóre jego raporty podają też rozkład bez niezdecydowanych. Przechowujemy oba. Nie mamy takich par CBOS z dawnych wyborów, więc testu na surowych danych dla Polski jeszcze nie ma.

Dzisiejsza średnia

PartiaSondażeLista z 2023 r.Startuje z listy
KO32,6KOKO
PiS22,0PiSPiS
Konfederacja14,0KonfederacjaKonfederacja
KKP8,8KonfederacjaKKP
Lewica7,4LewicaLewica
Rozwój Plus4,7PiSRozwój Plus
Razem4,3LewicaRazem
PSL3,4TDPSL
Polska 20501,8TDPolska 2050
Na żywo Partie w dzisiejszej średniej, lista z 2023 r., z której się wywodzą, i lista, z której startują w naszym wariancie Obliczone z bazy danych, sondaże do 19 listopada 2026.

Średnia dotyczy partii, nie list. Poparcie każdej partii trafia na listę, z której startuje w przyjętym wariancie (Warianty list i progi: 5 proc., 8 proc. i kwestia Trzeciej Drogi); lista wspólna dostaje sumę poparcia swoich partii.

Od średniej do mandatów

Ograniczenia

  • Siedem wyborów, w tym dwa (2001 i 2005) z systemu partyjnego, który już nie istnieje.
  • Linie łączące dawne listy z dzisiejszymi partiami są przybliżone, a system partyjny od 2023 r. znów się podzielił.
  • Wariant list jest założeniem i zmienia mandaty bardziej niż sondaże.
  • Około jednej trzeciej sondaży z tej kadencji znamy tylko z tabel Wikipedii.
  • Resztę zbiera Czego jeszcze nie wiemy: ograniczenia polskiej prognozy.

Bibliografia

Kodeks wyborczy (Dz.U. 2025 poz. 365), art. 115, 196, 197 i 232 oraz załącznik nr 1.

Jennings, W. i Wlezien, C. (2018). Election polling errors across time and space. Nature Human Behaviour, 2(4), 276–283.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 122.

Jak cytować

Polling Forecast (2026). Jak czytamy polskie sondaże: dlaczego ich nie korygujemy. Pobrano 21 listopada 2026 z https://www.pollingforecast.com/research/poland-method-pl. Dane na żywo zmieniają się z każdym nowym sondażem; data powyżej to data ostatniej zmiany tekstu.

Może Cię też zainteresować