Tevredenheid over kabinet-Jetten zakt naar 11 procent, een dieptepunt
Het cijfer van Ipsos I&O is het laagste sinds 2015; in onze cijfers hebben de drie kabinetspartijen 43 zetels, 33 te weinig voor een meerderheid.
Written in house from our poll data and our forecast.
Slechts 11% van de Nederlandse kiezers is tevreden over het kabinet van Rob Jetten, volgens Ipsos I&O, en 83% is ontevreden. Dat is de laagste tevredenheid sinds het bureau in 2015 begon met meten; het vorige dieptepunt, onder het kabinet-Schoof, was 15% (Ipsos I&O). De peiling werd gehouden op 17 en 18 november, direct nadat het kabinet vier dagen crisisoverleg met de VVD had overleefd.
Een herstart met Buma
Op 17 november beloofde Jetten, naast Dilan Yeşilgöz van de VVD en Van den Brink van het CDA, structurele afspraken over begroting en belastingen en minder onderling gekibbel. De VVD kreeg een taskforce voor een pakket voor het midden- en kleinbedrijf (NL Times). Het kabinet vroeg ook Sybrand van Haersma Buma, vicepresident van de Raad van State, te adviseren over hoe kabinet en Kamer afspraken kunnen maken over een financieel raamwerk voor begrotingsbesluiten (Parlement.com).
De Kamer was sceptisch in een debat van acht uur. Jesse Klaver van PRO zei dat Buma de keuze tussen samenwerken met links of met rechts alleen uitstelt, en Jetten zei dat hij na het advies van Buma beslist welke partijen hij benadert voor de Voorjaarsnota (NL Times). In de leiderscijfers van Ipsos I&O, gemeld door WNL, krijgt Yeşilgöz een 3,8 (WNL).
Wat de peilingen en onze prognose zeggen
Dezelfde peiling van Ipsos I&O geeft PRO 28 zetels, PVV en JA21 elk 19, D66 16, het CDA 14 en de VVD 13, twee minder dan in de vorige peiling; volgens Ipsos is die daling niet statistisch significant (Ipsos I&O).
De peiling van Peil.nl van 13 november, gehouden tijdens het crisisoverleg, zag PRO nog hoger, op 32 zetels, met de PVV op 21, JA21 16, VVD en D66 elk 14, het CDA 12 en FvD 11 (FOK!, over Peil.nl). De twee bureaus zijn het eens over de volgorde bovenaan en over de zwakte van de VVD, en verschillen vooral in hoe groot de voorsprong van PRO is.
Ons gemiddelde zet PRO op 20,0%, 0,6 punt hoger dan een week eerder, de PVV op 13,4, JA21 op 11,7 en D66 op 10,0. De VVD staat op 9,0, 0,5 lager, en het CDA op 8,7. In zetels is dat PRO 30, PVV 21, JA21 18, D66 16, VVD 14 en CDA 13. PRO is in 91% van onze simulaties de grootste partij.
Voor het kabinet is de rekensom somber. D66, VVD en CDA zouden samen 43 zetels hebben en halen in geen van onze simulaties een meerderheid van 76. Met PRO erbij, de partij waarmee het de belastingdeal sloot, komen ze op 73 en een meerderheid in 25%. In de Eerste Kamer hebben de kabinetspartijen 22 van de 75 zetels, en onze projectie voor de Statenverkiezingen van 2027 geeft ze opnieuw 22.
Wat onzeker is
De volgende Tweede Kamerverkiezing is pas in 2030, en het voortbestaan van het kabinet hangt niet af van peilingen. Wat de cijfers laten zien, is dat een kabinet dat al in beide Kamers geen meerderheid heeft, nu op een recordlage steun staat terwijl het wacht op het advies van Buma. We hebben deze week maar twee nieuwe peilingen, allebei van Ipsos I&O, dus het beeld leunt sterk op één bureau.
Polling Forecast leest elke peiling in tien landen, corrigeert eerdere fouten van peilers en rekent ze om naar zetels.
Elders op Polling Forecast
Rome prosecutors open a file on Vannacci's Futuro Nazionale
Futuro Nazionale is on 6.5% in our average and would win 23 seats outside both coalitions; the centre-left wins the Camera in 63% of our simulations.
AfD's Siegmund will stand for premier in Saxony-Anhalt on 8 December
The AfD holds 39 of the 83 seats in Magdeburg; nationally it leads our average by 5.7 points and would win 193 Bundestag seats.
Nawrocki promotes Domański reluctantly as the tribunal fight deepens
The government keeps a majority in only 10% of our simulations, while PiS, Konfederacja and KKP together would have 245 seats.



